کارگاه آموزشی یادگیری الکترونیکی

اداره کل آموزش های فنی حرفه ای استان همدان از حدود یک سال پیش توسعه یادگیری الکترونیکی را در اولویت قرار داده است. در همین راستا کار گروه یادگیری الکترونیکی با تشکیل جلسه های هفتگی برخی از نیازها، ضرورت ها و ماموریت ها آن در استان را شناسایی کرده است.

برای توسعه فرهنگ یادگیری الکترونیکی روز پنجشنبه مورخه هشتم مهرماه هشتادونه یک کارگاه آموزشی برای مربیان و دست اندرکاران، علاقه مندان و فعالان یادگیری الکترونیکی استان برگزار می شود. برای اطلاعات بیشتر این لینک را دنبال کنید:http://www.hamedantvto.ir/  

جایگاه هنر در آموزش هوشمند

 

روز سه شنبه دوم شهریور یکی از دانشجویانم که در رشته فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه پیام نور مشغول تحصیل بود، از پایان نامه خود با عنوان « جایگاه هنر در آموزش هوشمند» دفاع کرد. این پایان نامه از لحاظ موضوعی با حوزه مطالعاتی مورد علاقه من قرابت خوبی داشت و از همین رو از کار با این گونه پژوهش ها بیشتر لذت می برم. این پایان نامه به شیوه مطالعه کتابخانه ای انجام شده بود و دانشجو سعی کرده بود از طریق کاوش اسناد به سوالاتی در زمینه اهداف، تهیه محتوا، روش و شیوه های ارزشیابی پاسخ دهد. نحوه رویارویی و جمع آوری مطالب توسط دانشجو بسیار خوب انجام شده بود و در واقع تمرکز بر بررسی منابع گوناگون دو حوزه آموزش هنر و مباحث فناوری اطلاعات از نکات برجسته این پایان نامه به حساب می آمد. لیکن از چند مشکل عمده رنج می برد:

1) ارائه نظرات بدون تحلیل و تفسیر آنها. یکی از مشکلات دانشجویان تحصیلات تکمیلی عدم آشنایی آنها با تحلیل نظرات دیگران و ارائه نظر بر اساس آنهاست. به نظر می رسد نظام آموزشی حفظی و غافل از پژوهش اولین متهم این نقصان است.

2)ضعف ساختار و انسجام. این مشکل غالبا از جایی ناشی می شود که در مباحثی مانند؛ آموزش رایانه ای، آموزش الکترونیکی و آموزش هوشمند غلط مبحث صورت می گیرد و برخی ها آنها را معادل هم به کار می گیرند. آموزش هوشمند یا مدارس هوشمند در ایران قصه خاص خود را دارد که قبلا در این باره به اختصار مطالبی نوشته شد. اما در زمینه تفاوت بین این سه و مفاهیم مشابه باید حداقل بین دو نکته مهم تمیز قائل شد؛ کاربرد رایانه و اینترنت در آموزش حضوری و 2) طراحی آموزش کاملا الکترونیکی و مجازی. مشکل اصلی این پژوهش بی اعتنایی به این بعد بود که به قدری برخی از مفاهیم را به صورت خام و در هم آمیخته به کار گرفته بود که گاهی مفهوم اصلی در این لابه لا گم شده بود. بنده در اواسط کار اجرای این پژوهش راهنمایی آن را به عهده گرفتم و در کار انتخاب موضوع و چیدمان ساختار ابتدایی پژوهش نقشی نداشتم و بعدها هم نمی شد برخی از قسمت ها را دستکاری کرد.

در هر حال تلاش دانشجو محترم در این پژوهش بسیار ارزنده و قابل توجه بود که امیدوارم در آینده نزدیک شاهد موفقیت های ایشان در این حوزه علمی جدید باشیم.

انتخاب دوره های مجازی در کنکور

چندین سال است که با اعلام نتایج اولیه کنکور سوالات گوناگون درباره انتخاب دوره های مجازی از سوی داوطلبان کنکور مطرح می شود. بنده نیز از طریق وبلاگ در جریان برخی از این سوالات قرار می گیرم.

اولا دانشگاه های مجری دوره های مجازی باید تلاش و تبلیغات گسترده ای برای شناساندن رشته های خود و ویژگی های آموزش از طریق دوره های الکترونیکی به مخاطبان ارائه دهند که معمولا چنین کاری صورت نمی گیرد!

آموزش از طریق مجازی و حضوری را باید دو امکان متفاوت تلقی کرد و نباید این دو را با هم مقایسه نمود. آموزش مجازی الزام های خاصی می طلبد که اگر فرد داوطلب آنها را نداشته باشد، بهتر است وارد این دوره ها نشود. الزاماتی مانند؛ دانش اولیه رایانه ای و اینترنتی در حد پایه، دانش و مهارت های روانی و انسانی مانند توان خود یادگیرندگی، خود انگیختگی و ...

در مقابل آموزش حضوری هم شرایط خاصی مانند حضور در دانشگاه اسم و رسم دار، تعامل با اساتید مشهور، ورود به فضای جدیدی دوستی ها و....

اگر شما قصد انتخاب دوره های مجازی یا حضوری را دارید، غالبا پیشنهاد این است که به جای مقایسه سنتی این دو، ویژگی ها و شرایط خودتان را مد نظر قرار دهید.   

چهارمین همایش یادگیری الکترونیکی در دانشگاه علوم پزشکی تبریز

چهارمین همایش یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی روز های ۲۶ و ۲۷ بهمن ۱۳۸۹ در دانشگاه علوم پزشکی تبریز برگزار می شود.

طراحی آموزشی و برنامه ریزی درسی

طراحی آموزشی و برنامه ریزی درسی چه تفاوت هایی با یکدیگر دارند؟

این سوالی است برای دانشجویان و پژوهشگرانی که به صورت تخصصی حوزه رشته های برنامه ریزی درسی و تکنولوژی آموزشی را دنبال می کنند. اخیرا در وبلاگ دوست بزرگوارم آقای سعید صفایی موحد مطلبی در این باره دیدم و پس از مطالعه نظرات خوانندگان وبلاگ یکی دو نظر را واقعا به عنوان یک دغدغه اساسی در جمع افراد متخصص این حوزه یافتم. البته این سوال برای بنده پیشینه بلندی دارد. به عنوان فردی که در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته تکنولوژی اموزشی و در مقطع دکتری در رشته برنامه ریزی درسی تحصیل کرده و بعد از آن نیز  در هر دو حوزه تدریس و  تحقیق می کنم چنین دغدغه ای شاید بجا باشد.

 این موضوع در نوشته های  صاحب نظران ایرانی به نحوی مطرح شده است که چندان به رفع تعارض موجودکمک نمی کند. نظیر اینکه مهر محمدی در کتاب "نظرگاه ها و دیدگاه های برنامه درسی" بیشتر بحث آموزش و طراحی آموزشی را بعدی از اجرای برنامه درسی تلقی کرده است و فردانش در نوشته های خود نوعی رابطه طولی بین این دو مطرح کرده است. او برنامه ریزی درسی را تصمیم های کلان و کیفی در نظام آموزشی می داند و تصمیم های طراحی آموزشی را خرد و کیفی. بر اساس این ادعا برنامه ریزی درسی چندان نمی تواند با اجرای برنامه درسی سرو کار داشته باشد. با لطبع چنین تعیین حدود را برنامه ریزان درسی قبول ندارند.

به هر حال بنده این بحث را قبلا یک بار در وبلاگ مطرح کردم و در برخی کلاس های درس نیز این موضوع به نحوی طرح می شود. مطالعاتی که بنده برای پاسخ دهی به کنجکاوی خود درباره این موضوع انجام داده ام نشان می دهد: این دغدغه بیش از آنکه موضوع بحث دپارتمان های تخصصی در بین صاحب نظران جهانی باشد، نوعی دغدغه وطنی و ایرانی است. دلایل این ادعا را هم می توان به قرار زیر در نظر گرفت:

۱- در برخی از دانشگاه های معتبر جهانی رشته با عنوان"curriculum and instruction" وجود دارد. این رشته به بحث طراحی آموزشی و برنامه درسی می پردازد.

2- بررسی پایان نامه های رشته برنامه ریزی درسی و تکنولوژی نشان می دهد که حدو ثغور موضوعی بین این دو رشته با دلایلی که در ایران مطرح می شود، چندان مطابقت ندارد.

به نظر می رسد پژوهشگران و صاحب نظران ایرانی نیز در عرصه عمل چندان به این تفاوت ها عنایت  ندارند مگر زمانی که منافع دانشگاهی شان ایجاب کند!؟

کارگاه " آموزش از راه دور"

در تیرماه ۱۳۸۹ کارگاهی با عنوان" آموزش از راه دور" برای اعضای هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر برگزار کردیم. در این کارگاه که با تاکید بر " یادگیری الکترونیکی" برگزار شد، ابتدا بحث مقدماتی در زمینه انواع اموزش های از راه دور مطرح شد و سپس  ابعاد مختلف یادگیری الکترونیکی به تفصیل مورد بحث قرار گرفت. سیلابس عمده این کارگاه به قرار زیر بود

ادامه نوشته

مدارس هوشمند

مدرسه هوشمند چیست؟  واژه هوشمند در بحث های رایانه ای معمولا به قابلیت انطباق پذیری ابزار با محیط پیرامونی اش، هوشمندی ابزار گفته می شود. بر این اساس مدرسه هوشمند مدرسه ای است که متناسب با ویژگی های یادگیرنده آموزش را به  یادگیرنده ارائه می کند نه اینکه یادگیرنده خود را با الزامات مدرسه سازگار سازد. این نکته در واقع اشاره به فهم سنتی و جدید از آموزش و پرورش دارد.

در ایران از حدود هشت سال پیش واژه " مدارس هوشمند" با تلاش های افرادی همچون مرحوم علی علاقه بندان، و مهندس ذوقی پور آغاز شد. آقای مهندس ذوقی پور روز دوشنبه این هفته به دعوت سازمان آموزش و پرورش همدان و شرکت رایان پژوهان سینا در جمع مدیران متوسطه استان همدان درباره مدارس هوشمند صحبت کرد و بنده نیز بر حسب علاقه و به دعوت یکی از دوستان در جلسه شرکت نمودم.

به نظر می رسد آنچه در ایران به عنوان مدرسه هوشمند تلقی می شود با آنچه که از مفهوم آن بر داشت می شود تفاوت اساسی دارد. در واقع آنچه که از بحث های مهندس ذوقی پور به عنوان یکی از مروجان مدارس هوشمند بر داشت می شود استفاده موثر از مواد چندرسانه ای، رایانه در کلاس درس برای انتقال مطالب درسی است. اما سوال بی جواب این پروسه این است که آیا آموزش صرفا انتقال محتوا است یا بخش های دیگری هم مانند انجام فعالیت های یادگیری، روش ارزشیابی و .... را دارد که باید با ویژگی های یادگیرنده منطبق باشد.

گرچه طرحی که به عنوان مدرسه هوشمند در ایران پیاده می شود، در مقایسه با اموزش سنتی بسیار اثربخش و مفید است لیکن نباید از این کاربردها مفهوم مدرسه هوشمند دستخوش برداشت های نادرست شود.

در هرحال تولید مواد چندرسانه ای و تجهیز مدارس به رایانه شرط لازم برای حرکت به سوی مدارس هوشمند است و نه کل آن. در کنار آن باید معلمان، مدیران، والدین آموزش های لازم را کسب کنند؛ به ویژه اینکه تلقی ها از آموزش وپرورش تغییر یابد. 

پنجمین کنفرانس ملی و دومین کنفرانس بین المللی یادگیری الکترونیکی ایران

پنجمین کنفرانس یادگیری الکترونیکی ایران روزهای 10 و 11 آذر ماه در  دانشگاه امیرکبیر برگزار می شود. فرآیند برگزاری بین المللی  این کنفرانس که از سال قبل در دانشگاه علم وصنعت آغاز شد، امسال به عنوان دومین سال به صورت بین المللی برگزار می شود.

دبیر علمی این همایش را دکتر احمد کاردان یکی از پیشگامان یادگیری الکترونیکی در ایران به عهده دارد. اطلاع بیشتر از آدرس زیر قابل دریافت است:

http://icelet2010.aut.ac.ir/fa/ 

دفاع از یک پایان نامه

روز دوشنبه 20/2/89  آقای سعید نور اللهی در مقطع کارشناسی ارشد رشته  آموزش بزرگسالان دانشگاه تهران از پایان نامه خود دفاع کرد. عنوان این پایان  نامه " بررسی ویژگی های برنامه درسی دانشگاه مجازی علوم حدیث" بود که خانم دکتر حکیم  زاده استاد راهنما و بنده مشاورت آن را به عهده داشتم.

نوراللهی در مقایسه با برخی از دانشجویان دیگر از ابتدای کار پایان نامه با کلیات یادگیری الکترونیکی آشنا بود و برای فهم بهتر آن تلاش می کرد. در  جلسه دفاع ایشان سوالات و نکته های مهم ازز جانب اساتید داور آقایان دکتر حسن شعبانی و دکتر کرمدوست مطرح شد که غالبا بر ویژگی های روایی درونی پژوهش نظیر؛ شیوه های نمونه گیری، شیوه های تحلیل داده ها و مواردی از این دست متمرکز بود. اما نکته ای بنده در این ارتباط به ویژه در زمینه پژوهش های مر تبط با یادگیری الکترونیکی دارم این است که " روایی یا اصیل بودن این پژوهش ها از حیث مساله شناسی و حل مسائل عملی اینگونه آموزش ها در ایران را چگونه باید کاوید؟

این موضوع که مدتی است در این زمینه کار می کنم، برای برخی از طراحان و مدیران آموزش های الکترونیکی در ایران مساله  مهم است که امیدوارم دانشجویان و پژوهشگران این حوزه به این جنبه  نیز توجه داشته باشند و تنها به پژوهش های پیمایشی اکتفاء نکنند.

 خلاصه همکاری در این پایان نامه برای بنده نیز نکات آموزنده ای را به همراه داشت. برای آقای نوراللهی که فردی ساعی و خوشفکری است آرزوی توفیق های بیشتر دارم.

اولین روز کنفرانس بین المللی تکنولوژی آموزشی

 از ساعت ده صبح روز بیست و شش آوریل ۲۰۱۰در دانشگاه بغازائیچی کنفرانس بین المللی تکنولوژی آموزشی استانبول آغاز شد.دانشگاه بغازائیچی در منطقه بسفر و در یکی از مناطق بسیار دیدنی قرار دارد. کنفرانس با صحبت های رسمی رئیس دانشگاه، مدیر گروه دپارتمان تکنولوژی آموزشی و دبیر علمی کنفرانس و سپس برنامه های شاد شروع شد. اولین سخنران keynote speaker این همایش پروفسور paul gibbs  بود که در مورد آموزش های شغلی مبتنی بر یادگیری الکترونیکی مباحث بسیار مهمی را مطرح کرد. ایشان ایده دانشگاه middlesex در مورد آموزش های شغلی را طرح و مورد بحث قرار داد. بنده قبلا در مورد این شیوه آموزشی مبتنی بر وب دو مطالب و شواهدی از کارهای این دانشگاه را در مقاله ای آورده بودم که طرح این بحث ها برایم بسیار جالب و آموزنده بود.

بعد از این سخنرانی ارائه مقاله ها در سه سالن موازی شروع شد.

سالن ما اتاق جلسات آزاد دانشکده بود که ابتدا یک دانشجوی دکترای تکنولوژی آموزشی در باره مقایسه CMC و یادگیری حضوری پژوهشی را ارائه کرد. این پژوهش تاکید داشت که ارتباطات از طریق CMC فرصت های بیشتری را برای تعامل بین یادگیرندگان فراهم می سازد.

دومین سخنران این سالن خانمی از اسلوانی بود. او درباره آموزش های کودکان عقب مانده با استفاده فناوری اطلاعات صحبت کرد و در آن به پروژه طراحی برنامه های مبتنی بر فناوری در اروپا و کشور خودش سخن گفت.

سومین و آخرین سخنران این بخش دکتر محمد عطاران بود. ایشان درباره مدارس هوشمند صحبت کرد و در انتهای این ارائه بحث های خوبی درباره محیط مجازی و تفاوت های فرهنگی صورت گرفت.

پس از اندکی استراحت بخش بعدی ارائه ها شروع شد. در این بخش معلمی درباره میزان توجه نشریه توجت به مهارت های زبان آموزی پژوهش خود را ارائه کرد. جامعه آماری پژوهش او تعداد مقاله های چاپ شده در زمینه مهارت های نوشتن، برقرار ارتباط و خواندن انگلیسی برای دانش آموزان ترک زبان بود.

در این بخش نوبت به ارائه مقاله ما رسید. این مقاله که با روش " پژوهش ترکیبی" انجام شده بود بحث و سوال های خوبی را در ذهن مخاطبان ایجاد کرد. این سوال ها بعد از اتمام سخنرانی در بیرون از جلسه نیز ادامه و نکته های خوبی به ویژه از حیث پژوهشی مطرح شد.

با این بحث ها روز اول کنفرانس برای ما به پایان رسید.